Ortaokul yıllarımda ayrıldığımız ve eşyaları yüklediğimiz kamyonun kasasından son kez kiracısı olduğumuz, adını hala hatırladığım Muslu Dayının, hemen Emniyet Müdürlüğünün yanında bulunan evine ve Kemal Kaynaş caddesine son kez bakarken aklıma birgün buralara nostaljik bir duyguyla geleceğim ve çocukluğuma ait olacak nesneleri ve insanları arayacağım gelmemişti. Lakin bir Vefa borcu olarak da Üniversite Lisans bitirme tezi olarak aldığımız "Karamanoğlu Süsleme Sanatı" ile alakalı çalışma için memleketime geldiğimde yavaş yavaş sokakların ruhunu kaybetmekte olduğunu üzüntüyle temaşa ettim.
Düşünceye dalarak geçmişi hayal ettiğimde, birer ikişer katlı, bahçeli evlerin arasında Muammer amcayı görür gibi oldum. Nur içinde yatsın... Mekanlar kimliklerini kaybetmemek için can çekişirken o güzel insanlar, şehre asıl hüviyetini veren şahsiyetler de ebedi aleme göç etmekteydi.
Bilgeliğini, sevecenligini ve kendine has renkliligini unutamayacağımız değerimiz Muammer Amcayla pek çok anı vardır elbette. Babamdan dinlediğimiz bir tanesini aktarayım:
O yıllarda Karaman daha bir sakindi ve bisiklet ufak tefek işleri halletmek ve ulaşım için vazgeçilmez bir araçtı. Babam da işine bu şekilde gider gelirdi. Birgün yine eve dönerken yolda Muammer Amcayla karşılaşır ve "atla Muammer abi beraber gidelim" der. Bunun üzerine Muammer amca teklifi kibarca kabul eder ve bisikletin arkasına biner. Tabi tanıdık ve seven de çok olunca herkes selamda, latifede bulunur. Yol boyunca devam eden bu güzellik karşında Muammer amca:
"Vay be krallar gibi karşılanıyoruz"
diyerek sesli düşünür.
Bilge şahsiyet aslında asıl krallığın insanların gönlünde olanı olduğunu bilmektedir.
Yaşadığımız şehirlerle olan duygusal bağımızın oluşturduğu zihinsel haritanın içeriği ve zenginliği ne denli güçlü, manevi yönden tatmin edici ve cazibeli olursa bağımız ve aidiyetimiz de o denli güçlü olmaktadır. Mekanın ve insanın bütünleşmesi bu tesiri daha da artırır ve şehir asıl hüviyetini şahsi dünyamızda işte o zaman kazanır.
Şu da bir gerçek ki yaşadığımız çevrenin bozulmadan geleceğe aktarılması geçmişle bağımızın sürdürülebilmesi açısından hayatîdır.Uzun bir fasıladan sonra, sokağa uzanan şahnişinin altını futbol kalesi yaparak plastik topla oyunlar oynadığımız, şehrin öz kimliğini oluşturan o güzide mekanların yerinde betonarme yapıları görünce adeta bizi maziye götürecek can damarını kaybetmiş gibi hissediyoruz. Zira sokağın herhangi bir sokaktan da farkı kalmıyor. İlkokul yıllarımın başlarında ikamet ettiğimiz ve bugün yerinde yeni yapı bir binanın bulunduğu evimiz de çift katlı, sokağa çıkması bulunan ve bahçeli konumlanmasıyla insan doğasına hitap ediyordu. Hemen yanında bulunan Dikbasan Camiinin minaresinden yayılan ezan sesi odalarımıza ve bahçemize doğru akardı. Camiinin geniş iç mekanında namaz saatleri haricinde yaramazca koşturduğumuzu ve şadırvanında sıcak yaz günlerinde hareretle su içtiğimizi hatırlarım.
Cami civarında yerleşen mahalle, sakinleri ve yapısıyla geleneksel Sivil mimarimizi ve gerçek manada mahalle kültürümüzü yansıtmaktaydı. Evimizin bulunduğu köşe başında bir çeşme ve küçük bir meydan, evlerin pencere ve çıkmalarından temaşa edilirdi. Meydandan içeri uzanan sokak çıkmaz sokak olup ev hanımlarının özellikle ikindi vakitlerinde çaylarını alıp oturduğu bulunmaz bir sohbet alanıydı.
Ya yukarıda gece görüntüsünü izlediğimiz taş binaya ne demeli? Geçmişi günümüze taşıyan ünik yapılardan. Bizim ilkokul yıllarında kütüphaneydi. Google ve tayfasının olmadığı, bilginin emek ve sevgiyle özümsendigi yıllarda bilgi dağarcığımıza neler kattı neler. Bir de arka sokaklarında Kayserilioğlu Halk Kütüphanesi ve Tartanlar Kitabevi vardı, onları da zikretmeden geçmeyelim. Taş binanın yan tarafı şehrin en merkezi park alanıydı. Sıra sıra dizilmiş ayakkabı boyacılarını hatırlarım; bazıları çocukluk arkadaşımızdı O dönemde buranın bir motifi gibiydi. Parktan aşağıya, stadyuma doğru Molla Fenari Caddesi uzar. Bu caddeye şöyle bir yürüyüşe geçince hemen sağ taraftaki belediye iş hanına dogru ilk sokaktan giriyorsunuz, yirmi otuz metre yürüdükten sonra sola dönüp dar bir sokaktan ilerliyorsunuz. Sonra sizi geleneksel tek , çift katlı, yer yer toprak damlı, bazıları sokağa doğru çıkmalı iki katlı güzide evler karşılıyor. Üç dört dakikalık bir yürüyüşle Kemal Kaynaş Caddesine hafif bir eğimle iniyorsunuz. İşte sokağın tamda caddeyle birleştiği bu nokta, karlı kış günlerinde bizim kayak merkezimizdi. Malesef ki, üzülüyorum bu yolculuğu muhayyilemde yapıyorum. Zira bu yolculuk yaptığım mekanlar beton bloklarla dolu. Resim yeteneğim iyi olsaydı hayalimdekini kağıda aktarmak isterdim. Karaman'da pek çok ev değiştirsek de son oturduğumuz ev işte tam da burada caddenin kenarında tek katlı, birbirine benzer kırmızı çatılı evlerden biriydi. Son ziyaretimde burada araçlar park etmiş, açık bir otopark vaziyetindeydi. Karşı komşularımızın bulunduğu kısımda da yekpare bir bina. Bakkal Ahmet abinin evi vardı burada. İki katlı bahçeli bir evdi ve ve bahçe duvarına bitişik küçük bir dükkanda bakkaliye işine baslamış, sonra Kemal Kaynaş Caddesi uzerinde bulunan binanın altına geçerek genişletmişti. Aradan geçen bu zamanda mahalleden neredeyse hiçbirşey kalmamış olması yürek burkucu. Buradaki yapılar senelerin yükü ve geçmişin birikimleriyle, aktardıkları yüklü hatıralarla bugünlere taşımışlardı bedenlerini. Tıpkı bir Alzhimer hastası gibi olmuş yollar sokaklar. Ruhunu yitirmiş yapılara terk etmiş.
İmaret Camiinin giriş kapısı kitabesini incelemek için gittiğimizde aklıma mabedin hemen karşısına düşen tek katlı geleneksel bir yapı tarzındaki dükkanıyla Berber Ahmet Amca geldi. "Damat taşları" , "talebe traşları" sesleri nameleriyle eski tarz makineyi alıp üç numara keserdi saçlarımızı. Ortaokula geçince makasla ayar çekdirmeye başlamış ve kendimi daha bir büyümüş hissetmiştim. Berber dükkanı görüntülerde yoktu. Bulunduğu yerde bir bina göze çarpıyordu. Hemen altındaki esnaflardan birinin kapısını çalarak selam verdik ve Ahmet amcayı sorduk. Rahmetli olduğu ve apartmanın berber dükkanının bulundugu araziye yapıldığı söylenince üzülmemek elde değildi. Nur içinde yatsın. Geçmişe , şehre ve mekana mana veren değerlerin izlerini sürerken ayrılışlara da şahit oluyorduk.
Mekanla hemhal olmuş insanın yokluğu nostaljide kendini derinden hissettirir her zaman. Gönül isterdi dostları da mekanları da beraber görelim. Lakin bu akıp giden zamanda her daim mümkün olmuyor. ..
Sevgilerimle...
