Selam uykusuzlar.
Bugün ne izlediğimizin ya da çocuklarımızın farkında olmadan nasıl etkilere maruz kaldığının kısa bir altını çizeceğiz.Çok daha kapsamlı yazılabilir,fotoğraflar da çoğaltılabilir lakin uzun uzadiya okumayı zaten sevmeyen bir karakterimiz olduğu için belirli noktalara isabet edeceğiz.Biliyorum ben de bir ebeveyn olarak,bazen iş yorgunluğu bazen psikolojik bıkınlık çocukları ekran başında bırakıp biz de bişeylerle vakit geçirmek isteyebiliyoruz.Hele ki çocuğun eline telefonu vermek tv. ye göre daha bir yaygınlaştı ki bu durum daha bi acaip durum.Telefonu az buçuk kavrayan bir ufaklık adeta sörf yapıyor.Neyse ilk örneğimizden başlayalım:Aslan Kral(Lion King).Gişe de hatrı sayılır bir hasılat yapmış çor çocuk beraber gidilip izlenmiş bir film.Yüksek imdb puanıyla da tarzında sinema literatürüne girmiş bir yapım.Bu kadar çok izlenmesiyle de amacına ulaştığını söyleyebiliriz.Subliminal mesajlar genellikle filmin içindeki sahnelerde oldukça gizli olarak sıkıştırılır ancak burada afişte resmen bağırıyor.Aslanın burun hatlarını oluşturan kadın poposu normal afişi de bile dikkatli bir bakışla kendini belli ediyor.
Subliminal mesajlar çocuk ya da yetişkin herkesi hedef alır zira amaç istenilen doğrultuda insanların sevketilmesi belirli güdülerin uyarılmasıdır.90'ların ortaların da ben de heyecanla izlemiştim "kuzuların sessizliğini".Hele o Antony Hopkins'in gizemli psikotik rolleri.Afişinde böyle bir figürün olabileceğini düşünmemiştim.Tarzının en iyilerinden olsa da bu işe kafa yoranlar boş durmuyor gördüğünüz gibi.En iyi film dahil 5 dalda ödül alan bu yapıma "en iyi subliminal afiş" ödülü de verilebilirdi.
Bir dönem çizgi film dünyasını elinde tutan "Walt Disney" benzeri ögeleri taa bizim çocukluk zamanlarımızda denemiş.Bir de Tv. ekranında topu topu bir iki kanalla mülaki oluyoruzki bizim için bu çizgi filmlerin değeri çok ayrıydı.Başladımı sokak boşalırdı.Vakti yaklaştıkca mutluluk hissedilirdi.Gel gör ki o zaman da durum pek faklı değil.İlk bakışta normal gibi görünen hareketler ancak derinlemesine çağrışım yapabiliyor.
Kapitalist serbest piyasa fikirlerinin yeni versiyonlarla özellikle neo-liberal hareketlerle dünyayı sarması tüm yerkürede ortak bazı alışkanlıkların,bağımlılıkların almasına yol açmıştır.Coca cola bir yeryüzü içeceği olmuş,ciddi bağımlıları türemiştir.Böylesine bir pazar ağı olan bir ürün üzerinden bazı mesajları yaygınlaştırmak da daha bir kolay oluyor elbette.Aşağıdaki fotoda buzlar içine gömülmüş kola şişesi insanda bilhassa bunaltıcı bir havada içme isteği uyandırıyor.Buraya kadar sorun yok fakat buzların bir parçasında "bir kadın silüeti" ağzını erkeklik organına doğru yaklaştırır sekildedir.Bu da tesadüf olamaz artık.
"Sünger Bob" çizgi film furyasının alıp başını gitmesiyle belki eskisi kadar ekranda degil.Buna rağmen belirli bir hayran kitlesine sahip.Yani hastaları var.Ayriyeten çocuk ürünlerinde de kullanılıyor.Gel gör ki bu çizgi film karakteri karşı cinse çok düşkün olarak veriliyor."külot" zaten olmassa olmazı,adeta bobla özdeşleşmiş,bir altına giyer bir kafasına takar.Bir süngere cinsiyet atfetmenin ne anlamı olabilirki.
Eskiden olduğu gibi günümüzde de çocuklara sempatik gelen bir çizgi kahraman Walt Disney'in "Miky Mause"si.Kılık kıyafet,oyuncak gibi çok sayıda üründe pazarlama aracı olarak kullanılmakta.Cinsel obje bir elbise figürü şeklinde çok gizli olmayacak şekilde oturtulmuş.
Örnekleri çoğaltmak mümkün lakin burada asıl önemli olan bu tehlikenin kavranılmasıdır.Biz de zamanında izledik ve hala izleniyor.Dışarda alısverişteyken çocuğunuz biranda miky mause ürünü isteyebiliyor.Oturup çocuğa bunu anlatacak değiliz ama en azından resimlere dikkat etmeliyiz.Evde farkına varıp cocuğun üzerinden çıkartmakta ayrı bir sorun.Haberi yokken atsan da çocuklar sevdikleri şeyleri hatırlama özelliğine sahipler bildiğiniz gibi.Bu nedenle ebeven olarak biraz daha dikkatli olmak gerekiyor.Hem çocuklarımız hem de biz başkalarının vermek istediği mesajlara maruz kalmayalım.
Selametle...
